امروزه مانع اصلی پیشرفت کسبوکارها کمبود اطلاعات نیست، بلکه پراکندگی حجم زیادی از دادهها در ابزارها و کانالهای مختلف است. در چنین شرایطی برندهایی پیشرفت میکنند که اطلاعات را بهدرستی جمعآوری و سازماندهی کنند و براساس این اطلاعات، برای پیشرفت برند خود برنامهریزی دقیق داشته باشند.
بازاریابی اطلاعات در این مسیر به کسبوکارها در تبدیل دادههای پراکنده به اطلاعات منسجم کمک میکند. در این مقاله بهصورتکامل به بررسی مفهوم بازاریابی اطلاعات، روشها، کاربرد و مزایای آن میپردازیم.
بازاریابی اطلاعات چیست؟ | تعریف، مفهوم و کاربردها
بازاریابی اطلاعات (Information Marketing) به استفاده از اصول بازاریابی برای معرفی و ارائه محتوا و منابع آموزشی به مخاطب گفته میشود. هدف بازاریابی اطلاعات فقط معرفی منابع موجود نیست، بلکه این روش نحوه دسترسی و استفاده از منابع اطلاعاتی را نیز به مخاطب نشان میدهد.
توجه داشته باشید که انواع بازاریابی از جمله بازاریابی اطلاعات و محصول، هدفهایی متفاوت را دنبال میکنند. تفاوت بازاریابی اطلاعات و بازاریابی محصول در این است که در بازاریابی محصول، کالایی فیزیکی معرفی میشود؛ اما تمرکز بازاریابی اطلاعات بر معرفی و ارائه دادههای ارزشمند مانند گزارشها، منابع آموزشی، پایگاههای داده یا محتواهای دیجیتال به مخاطب است.
دادههای موردنیاز | پایههای بازاریابی اطلاعات
در بازاریابی اطلاعات، مسئله صرفاً جمعآوری اطلاعات نیست؛ بلکه دادهها باید قابلاستفاده باشند و مسیر بازاریابی، از انتخاب کانال تبلیغاتی تا توسعه محصول را نشان دهند. این اطلاعات باید به سه سوال اصلی پاسخ دهند:
- نیاز و خواسته مشتری هنگام خرید چیست؟
- بازار در چه شرایطی قرار دارد و چه روندهایی در حال شکلگیری هستند؟
- نتیجه فعالیتها و کمپینهای تبلیغاتی چیست و کدام بخشها نیاز به بهبود دارند؟
پاسخ این سؤالها در طراحی دقیق مارکتینگ پلن به کسبوکار کمک میکنند؛ مارکتینگ پلن، برنامهای برای مشخص کردن هدف کسبوکار، کانالهای بازاریابی و شاخصهای اندازهگیری اثربخشی تبلیغات است.
بهطورکلی دادههای موردنیاز برای بازاریابی اطلاعات، مجموعهای از ورودیهای کلیدی مرتبط با مشتری، عملکرد کمپینهای بازاریابی، وضعیت بازار، رقبا و اطلاعات فروش محصول هستند. در ادامه هر یک از این موارد را بررسی میکنیم.
۱. اطلاعات مشتری
اطلاعات مشتری در شناخت مخاطب به تیم بازاریابی کمک میکنند؛ برای مثال مخاطب چه کسی است، چه نیازها و دغدغههایی دارد و چه عواملی باعث خرید یا تعویق خرید میشوند.
این اطلاعات میتوانند از فرمهای ثبتنام، رفتار کاربران در سایت، مکالمههای تیم پشتیبانی و بازخوردهای شبکههای اجتماعی جمعآوری شوند. با استفاده از این دادهها، ساخت پرسونای مخاطب آسانتر میشود.
۲. اطلاعات عملکرد بازاریابی
اطلاعات عملکرد بازاریابی نتایج کمپینهای تبلیغاتی مانند تعداد بازدیدها، نرخ کلیک، نرخ تبدیل و هزینه جذب را نشان میدهند. این اطلاعات معمولا از ابزارهای تحلیل دیجیتال استخراج میشوند و بهعنوان مبنایی برای بهینهسازی کمپینها، ارزیابی عملکرد و تنظیم دقیقتر بودجه تبلیغاتی مورد استفاده قرار میگیرند.
۳. اطلاعات بازار
اطلاعات بازار، تصویری واضحتر از شرایط فعلی مانند تغییر میزان تقاضا، ترندهای جدید و شرایط اقتصادی ارائه میدهند. این اطلاعات معمولاً از گزارشهای صنعتی، دادههای دولتی، رسانهها و تحقیقات بازار جمعآوری میشوند. تیم بازاریابی با استفاده از اطلاعات بازار، محتوا، محصول و کمپینها را همراستا با جهتگیری آینده بازار طراحی میکند.
۴. اطلاعات رقبا
اطلاعات رقبا، عوامل موثر بر موفقیت و دیده شدن سایر رقبا مانند نحوه قیمتگذاری، ویژگیها و مزیتهای محصول را نشان میدهند. تیم بازاریابی با تحلیل این دادهها، نقاط تمایز رقبا را شناسایی میکند و درباره استراتژی محتوا، مدل قیمتگذاری و حتی پیام برند، تصمیمگیری دقیقتری انجام میدهند.
۵. اطلاعات فروش محصول
اطلاعات فروش محصول، دیدگاه مخاطبان نسبت به محصول و نحوه طی شدن مسیر خرید را مشخص میکند. تیم بازاریابی با تحلیل این دادهها میتواند عوامل مؤثر بر تصمیمگیری مشتری را شناسایی کند و بر این اساس، برنامهریزی دقیقتری برای بهبود تجربه مشتری انجام دهد؛ اقدامی که در نهایت منجر به افزایش نرخ تبدیل میشود.
کاربردهای بازاریابی اطلاعات | افزایش بهرهوری و رشد کسبوکار
اصلیترین کاربرد بازاریابی اطلاعات، کمک به تیم مارکتینگ برای اخذ تصمیمهای دقیق و اجرای تبلیغات موثر است.
تیم مارکتینگ با استفاده از بازاریابی اطلاعات، نیاز مشتری و کمپینهای اثربخش را مشخص میکند؛ بنابراین تصمیم میگیرد که بودجه باید روی کدام کانالها خرج شود. در ادامه کاربردهای بازاریابی اطلاعات را بررسی میکنیم:
- شناخت بهتر مشتری: بازاریابی اطلاعات، نیاز مشتری را نشان میدهد؛ تیم مارکتینگ با استفاده از این اطلاعات، محصول و تبلیغات را مطابق نیاز واقعی مخاطب طراحی میکند.
- بهبود تبلیغات و کمپینها: بازاریابی اطلاعات در شناخت کمپینهای موثر کمک میکند؛ ازاینرو تیم مارکتینگ، بودجه مالی را برای کمپینهای تبلیغاتی اثربخش هزینه میکند.
- هماهنگی بهتر بین تیمها: زمانیکه اطلاعات منسجم باشند، تیمهای فروش و مارکتینگ ارتباط بهتری برقرار میکنند و تصمیمهای دقیقتری گرفته میشود.
- پیشبینی تغییرات بازار در آینده: بازاریابی اطلاعات در پیشبینی روند تغییر بازار و ترندهای جدید کمک میکند؛ از این رو کسبوکارها بهسرعت خود را با شرایط جدید بازار هماهنگ میکنند.
- بهبود تجربه مشتری: زمانیکه اطلاعات مشتری کامل باشد، امکان برقراری ارتباط بهتر و ارسال پیامهای هدفمند وجود دارد؛ در نتیجه تجربه مشتری بهتر میشود و احتمال بازگشت او افزایش پیدا میکند.
- تصمیمگیری دقیقتر: تیم مارکتینگ با استفاده از بازاریابی اطلاعات، تصمیمهای خود را بهجای حدس و گمان، براساس اطلاعات واقعی اخذ میکند و ازاینرو درصد خطا کمتر میشود.
- نوشتن متن و پیام تبلیغاتی هدفمند: با شناخت نیاز مخاطب و واکنش او به پیامهای تبلیغاتی، متنهایی مؤثرتر نوشته میشوند؛ ازاینرو بازاریابی اطلاعات، نقشی مهمی در بهبود تبلیغ نویسی دارد.
در مجموع، بازاریابی اطلاعات به کسبوکارها کمک میکند که بهجای تصمیمگیری براساس حدس و تجربه، از اطلاعات واقعی استفاده کنند. زمانیکه دادههای مشتری، تبلیغات، وضعیت بازار و رقبا بهدرستی جمعآوری و تحلیل شوند، مسیر بازاریابی شفافتر شده و منابع و بودجه مالی بهصورتت هدفمند هزینه میشوند.
روشهای بازاریابی اطلاعات | آنلاین و آفلاین
بازاریابی اطلاعات با دو روش آنلاین مانند وبسایت و شبکههای اجتماعی و حضوری مانند جشنوارهها و نمایشگاهها انجام میشود.
هدف این روشها صرفا انتشار اطلاعات نیست؛ بلکه معرفی اصولی محصول از طریق کانال مناسب برای دسترسی آسانتر مخاطبان است. در ادامه روشهای آنلاین و حضوری بازاریابی اطلاعات را بررسی میکنیم.
روشهای آنلاین بازاریابی اطلاعات
بازاریابی اطلاعات آنلاین از طریق وبسایت، شبکههای اجتماعی، تبلیغات پیامکی و ایمیل مارکتینگ انجام میشود.
نتیجه روشهای بازاریابی آنلاین قابلاندازهگیری است؛ به این معنا که بهطور دقیق میتوان تعداد بازدید از محتوا، کانال ورودی، لینکهای کلیک شده و مدت زمان باقی ماندن در صفحه را بررسی کرد. در ادامه روشهای آنلاین بازاریابی اطلاعات را بررسی میکنیم:
۱. سامانه پیامکی
سامانه پیامک یکی از موثرترین کانالهای آنلاین بازاریابی اطلاعات است. با استفاده از سامانههای پیامکی میتوان پیامهایی کوتاه و هدفمند، در زمان مناسب به مخاطبان ارسال کرد. این روش برای اطلاعرسانی درباره محصول، دوره جدید، تخفیف یا هدایت کاربران به صفحهای مشخص (مانند لندینگ سایت) کاربرد دارد.
مزیت اصلی سامانه پیامکی این است که پیامها سریع و مستقیم به مخاطب میرسند و نرخ بازدید زیادی دارند. علاوهبر این، ارسال پیامک گروهی به زیرساخت پیچیده|ی نیاز ندارد و با هزینه کم، میتوان تعداد زیادی از مخاطبان را پوشش داد.
۲. وبسایت، پورتال و وبلاگ
استفاده از وبسایت، پورتال و وبلاگ، از اصلیترین و مؤثرترین ابزارهای بازاریابی اطلاعات آنلاین محسوب میشوند با استفاده از این پلتفرمها، اطلاعات در فضایی ثابت قرار میگیرند و کاربر میتواند بهآسانی به منابع و خدمات دسترسی داشته باشد. علاوهبر این، با انتشار منظم محتوا، احتمال دیده شدن در گوگل و جذب مخاطب جدید نیز افزایش پیدا میکند.
۳. شبکههای اجتماعی
استفاده از شبکههای اجتماعی یکیدیگر از روشهای بازاریابی اطلاعات برای تعامل مستقیم با مخاطب محسوب میشود. در این روش، اطلاعات بهشکلی جذاب در قالب فیلم یا عکس، در اختیار کاربر قرار میگیرند و معمولاً مخاطب را به سایت یا کانال اصلی هدایت میکنند. استفاده از شبکههای اجتماعی برای افزایش آگاهی و جلبتوجه مخاطب بسیار کاربردی است.
۴. ایمیل مارکتینگ
ارسال ایمیل یکی از روشهای موثر بازاریابی اطلاعات و برقراری ارتباط مستقیم با مخاطب است؛ بهویژه زمانیکه یمیلهای شخصیسازیشده متناسب با نیاز کاربر بهصورتمداوم ارسال شود.
ازآنجاییکه ایمیلها بهصورتمستقیم به صندوق پیام مخاطب ارسال میشوند، احتمال بازگشت مخاطب به سایت و استفاده از محتوا و خدمات افزایش پیدا میکند.
روشهای آفلاین بازاریابی اطلاعات
روشهای آفلاین بازاریابی اطلاعات شامل شرکت در رویدادها، تبلیغات چاپی و همکاری با سایر سازمانها میشوند؛ این روشها زمانی موثر هستند که کسبوکار قصد برقراری ارتباطی نزدیک با گروهی مشخص از مخاطبان را داشته باشد.
برای مثال زمانیکه یک مرکز آموزشی، قصد فروش دوره تخصصی دیجیتال مارکتینگ برای مدیران را دارد؛ بهجای تکیه بر تبلیغات آنلاین، همایشی تخصصی برگزار میکند تا بهصورت مستقیم با مدیران کسبوکارها ارتباط بگیرد. در ادامه روشهای آفلاین بازاریابی اطلاعات را بررسی میکنیم.
۱. رویدادها و نشستهای حضوری
یکی از رایجترین روشهای آفلاین بازاریابی اطلاعات، برگزاری یا حضور در نمایشگاهها، همایشها و کارگاههای مرتبط با حوزه کاری است.
با شرکت در رویدادها، فرصت معرفی خدمات و منابع اطلاعاتی خود و گفتوگوی مستقیم با مخاطبان هدف را دارید. از سوی دیگر درصورت برگزاری رویداد حضوری، میتوانید خدمات خود را دقیق و کامل به مخاطب هدف معرفی کنید تا اعتماد بیشتری شکل بگیرد.
۲. ابزارهای چاپی
ابزارهای چاپی یکی از قدیمیترین و درعینحال موثرترین روشهای آفلاین بازاریابی اطلاعات محسوب میشوند.
پوسترها، بروشورها و اینفوگرافیکها نکات مهم را در یک نگاه به مخاطب منتقل میکنند و در ذهن مخاطب ماندگار میشوند. استفاده از ابزارهای چاپی، برای بازاریابی در محیطهایی مانند دانشگاهها، مراکز آموزشی و رویدادها کاربرد دارد.
۳. همکاری با سایر سازمانها و گروهها
بازاریابی اطلاعات یکی از موثرترین روشهای آفلاین همکاری با نهادهایی مانند دانشگاهها، انجمنها و سازمانهای آموزشی است. این همکاری میتواند بهشکل برگزاری برنامههای مشترک انجام شود و فرصتی مناسب برای معرفی خدمات فراهم کند. با این کار علاوهبر مخاطبان فعلی، مخاطبان جدید را نیز هدف قرار میدهید.
مزایای بازاریابی اطلاعات | افزایش بهرهوری و ROI
مهمترین مزیت بازاریابی اطلاعات، افزایش اثربخشی تبلیغات و بازده هزینهها (ROI) است؛ چرا که کانالهای تبلیغاتی اثربخش مشخص میشوند و بودجه تبلیغات به همان بخش اختصاص پیدا میکند. در ادامه سایر مزایای بازاریابی اطلاعات را بررسی میکنیم:
- تصمیمگیری بهتر: با کمک بازاریابی اطلاعات، تصمیمهای مهم مانند انتخاب پیام تبلیغاتی و مقدار بودجه، براساس دادههای واقعی گرفته میشوند؛ بنابراین درصد خطا کاهش پیدا میکند.
- افزایش اثربخشی کمپینها: وقتی مشخص شود مخاطبان به کدام تبلیغ، واکنش بهتری نشان میدهند، کمپینهای بازاریابی هدفمندتر میشوند.
- افزایش بهرهوری تیمها: با یکپارچه شدن اطلاعات، زمان زیادی که تیمها برای جمعآوری دادهها بهصورت دستی صرف میکردند، کاهش پیدا میکند؛ ازاینرو تیم زمان خود را برای تحلیل و اجرای کارهای مهمتر صرف میکند.
- کاهش هزینه و بهبود ROI: بازاریابی اطلاعات به مشخص شدن کمپینها و کانالهای تبلیغاتی غیرموثر کمک میکند؛ ازاینرو بودجه بازاریابی در مسیر اثربخش هزینه میشود.
- واکنش سریعتر به روند بازار: تیم بازاریابی با بررسی اطلاعات بازار و رفتار مشتری، بهسرعت متوجه تغییرات بازار میشود و استراتژی تبلیغاتی را تغییر میدهد.
در کنار همه این موارد، یکی از مهمترین مزایای بازاریابی اطلاعات دستهبندی مشتریان، باتوجهبه نیازها و خواستههای آنها است. این شناخت، باعث تمرکز بر بخشی کوچک اما هدفمند از بازار میشود؛ به این رویکرد نیچ مارکتینگ میگویند.
در نیچ مارکتینگ، تبلیغات بهصورت هدفمند برای گروهی مشخص طراحی میشود؛ برای مثال بهجای برگزاری دوره دیجیتال مارکتینگ برای عموم، دوره دیجیتال مارکتینگ برای مدیران فروشگاههای آنلاین برگزار میشود.
انتخاب موثرترین روش بازاریابی اطلاعات برای پیشرفت کسب و کار
بازاریابی اطلاعات به کسبوکارها در جمعآوری دادههای پراکنده و منسجم کردن آنها کمک میکند. تیم مارکتینگ براساس این اطلاعات، کمپینهای تبلیغاتی هدفمند طراحی میکند و بودجه سازمان را به کانال تبلیغاتی موثر اختصاص میدهد.
یکی از موثرترین کانالهای آنلاین بازاریابی اطلاعات، سامانه پیامکی است. سامانه sms.ir با بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت در حوزه تبلیغات پیامکی، یکی از معتبرترین ارائهدهندگان سامانه پیام کوتاه و وبسرویس ارسال اساماس در ایران است. این پلتفرم با تمرکز بر پنلهای پیامکی تحتوب و افزونههای متنوع برای سایتها و اپلیکیشنها ارتباط کسبوکارها با مشتریان را سادهتر میکند.

